Erişilebilirlik Mevzuatı ve İdari Para Cezaları: Yasal Yükümlülükler Rehberi

Erişilebilirlik Mevzuatı ve İdari Para Cezaları: Yasal Yükümlülükler Rehberi

Kentsel yaşamın tüm bireyler için eşit ve erişilebilir olması, modern toplumların sadece etik bir sorumluluğu değil, aynı zamanda 3194 Sayılı İmar Kanunu ve 5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun ile çerçevelenmiş yasal bir zorunluluğudur. Erişilebilirlik standartlarına uymamak, kurumlar ve işletmeler için ciddi mali yükümlülükler ve idari yaptırımlar doğurmaktadır.

Rednasis olarak, projelerinizi sadece fiziksel engellerden değil, aynı zamanda bu yasal risklerden de arındırmak için TSE standartlarında çözümler üretiyoruz.

Erişilebilirlik Denetimi ve İdari Para Cezaları

5378 Sayılı Kanun kapsamında, kamu binaları, umuma açık her türlü yapı (AVM, otel, hastane vb.) ve toplu taşıma araçları için belirlenen erişilebilirlik standartlarını yerine getirmeyenlere yönelik ağır para cezaları uygulanmaktadır. Denetimler, her ilde Valilik bünyesinde kurulan Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Komisyonları tarafından yürütülür.

Aşağıdaki tablo, mevzuata aykırı durumlarda karşılaşılabilecek güncel ceza sınırlarını özetlemektedir:

Sorumlu Taraf Tespit Başına Ceza Tutarı Yıllık Üst Sınır
Gerçek ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri (İşletmeler, AVM’ler vb.) 1.000 TL – 5.000 TL 50.000 TL
Kamu Kurum ve Kuruluşları / Belediyeler 5.000 TL – 25.000 TL 500.000 TL

Önemli Not: Bu idari para cezaları, tespit edilen her bir aykırılık (merdiven rampası eksikliği, hatalı hissedilebilir yüzey uygulaması vb.) için ayrı ayrı uygulanabilir. Cezaların ödenmesi, eksikliklerin giderilmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Uyulması Zorunlu Temel Erişilebilirlik Standartları

Denetim komisyonları, yerinde yaptıkları incelemelerde projenin Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından yayımlanan teknik kriterlere uygunluğunu kontrol eder. Rednasis ürünleri, bu denetimlerden başarıyla geçmeniz için gereken tüm sertifikasyonlara sahiptir.

İlgili temel standartlar şunlardır:

  • TS ISO 23599: Görme özürlüler için hissedilebilir yürüme yüzeyi işaretleri (Kılavuz iz ve uyarıcı yüzeyler).

  • TS 9111: Binalarda ulaşılabilirlik gerekleri (Asansör, kapı genişlikleri, tuvaletler).

  • TS 12576: Kaldırım, yaya geçitleri ve parklarda yapısal önlemler.

  • TS 13536: Hissedilebilir yüzeylerin uygulanmasına yönelik tamamlayıcı standartlar.

Konutlarda Tadilat Hakları ve Kat Mülkiyeti Kanunu

Engelli bireylerin yaşadığı apartman veya site gibi konutlarda, erişilebilirliği sağlamak için yapılacak tadilatlar artık kat maliklerinin keyfiyetine bırakılmamıştır.

  • Toplantı ve Karar: Tadilat talebi, kat malikleri tarafından en geç 3 ay içinde görüşülmek zorundadır.

  • Red Durumunda Haklar: Eğer talep reddedilirse veya toplantı yapılmazsa; ilgili kat maliki bina güvenliğini tehlikeye atmadığına dair komisyon raporuyla (Belediyelerden alınacak onaylı proje ile) inşaat ve onarımı gerçekleştirebilir.

  • Asansör ve Rampa: Bu düzenleme özellikle asansör bulunmayan binalarda asansör yapımı veya girişlerdeki rampa uygulamaları için hayati bir hak sunar.

Engelli Park Yerlerinin İşgali ve Trafik Cezaları

Erişilebilirlik sadece yapılarla sınırlı değildir; ulaşım ve park alanlarında da yasal koruma altındadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu (Madde 61) uyarınca:

  • Engelliler için ayrılmış park yerlerine engelli olmayan araçların park etmesi kesinlikle yasaktır.

  • Bu alanları işgal eden sürücülere, standart park ihlali cezasının iki katı tutarında para cezası uygulanır.

  • Otopark Yönetmeliğine göre, her 20 park yerinden birinin engelli işaretiyle ayrılması zorunludur.

Denetim ve Şikayet Süreci Nasıl İşler?

Erişilebilirlik şartlarını karşılamayan bir kurumu veya alanı şikayet etmek isterseniz şu adımları takip edebilirsiniz:

  1. Başvuru: Her ilin Valiliği bünyesindeki Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Komisyonu’na dilekçe veya dijital formlarla başvurulabilir.

  2. İnceleme: Komisyon, “Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Planı” kapsamında yerinde inceleme yapar.

  3. Ek Süre ve Ceza: Eksikliklerin tamamlanması için malike en fazla 2 yıl ek süre verilir. Bu sürenin sonunda şartlar sağlanmazsa, yukarıda belirtilen idari para cezaları kesilir.

Rednasis olarak, işletmenizi veya kamu projenizi bu yasal yaptırımlardan korumak, cezai işlemlerle karşılaşmadan standartlara uygun bir erişilebilirlik altyapısı kurmak için uzman ekibimizle yanınızdayız. Mevzuata uygun olmayan bir uygulama, sadece para cezası değil; prestij kaybı ve kaza risklerini de beraberinde getirir.

Okumaktan yorulduysanız, bizimle iletişime geçin!
Satış temsilcimiz ile görüşün, hizmetlerimiz hakkında detaylı bilgi alın
Hızlı İletişim
Satış danışmanlarımızla görüşmek için iletişim bilgilerimiz