Hissedilebilir Yüzey Metrajı ve Miktar Hesaplama Rehberi

Bir erişilebilirlik projesine başlarken en kritik aşama, ihtiyaç duyulan malzeme miktarını doğru hesaplamaktır. Hatalı metraj hesaplaması, ya eksik malzeme nedeniyle işin yarım kalmasına ya da fazla stok nedeniyle maliyetlerin gereksiz yere artmasına yol açar. Rednasis olarak, projelerinizde hem yasal yönetmeliği şartlarını karşılamanız hem de bütçenizi en verimli şekilde yönetmeniz için “metretül” ve “adet” bazlı hesaplama yöntemlerini aşağıda detaylandırdık.

Hissedilebilir yüzeylerde miktar hesabı yapılırken iki temel birim kullanılır: Metretül (Mtül) ve Adet.

1. Kılavuz İz (Yönlendirici) Metraj Hesabı

Kılavuz izler, görme engelli bireyin yürüyeceği hattın uzunluğu üzerinden hesaplanır. Türkiye’deki standart uygulamalarda kılavuz hatlar genellikle 30 cm, 40 cm veya 60 cm genişliğinde planlanır.

Hesaplama Formülü:

Kılavuz iz miktarını belirlemek için hattın toplam uzunluğu ile seçilen ürünün metretül başına düşen adet miktarını çarpmanız gerekir.

Örnek Hesaplama (Rds01P Modeli İçin):

Bir hastane koridorunda 50 metre uzunluğunda bir kılavuz hat döşeneceğini varsayalım.

• Hattın Uzunluğu: 50 Metre

• Ürün Yoğunluğu: 13,33 Adet / Metretül

• Toplam İhtiyaç: $50 \times 13,33 = 666,5 \approx 667$ Adet

Bu hesaplama, ürünlerin uç uca eklendiği standart dizilim için geçerlidir. Dönüş noktalarında (L veya T dönüşler) ekleme paylarını da hesaba katmakta fayda vardır.

2. Uyarıcı Yüzey (Noktalı) Metraj Hesabı

Uyarıcı yüzeyler genellikle merdiven başları, asansör önleri ve tehlikeli alan girişlerinde bir “dikkat alanı” oluşturmak için kullanılır. Bu alanlar genellikle 40×40 cm, 60×60 cm veya hattın genişliğine göre özel ölçülerde belirlenir.

Adet Bazlı Hesaplama:

Uyarıcı noktalar (studs), genellikle bir ızgara (grid) sistemine göre dizilir. TS ISO 23599 standardına göre noktalar arasındaki aks mesafesi hissedilebilirlik açısından kritiktir.

Örnek Hesaplama (Rds02P Modeli İçin):

Bir asansör önüne 1 metre genişliğinde uyarıcı alan yapılacağını varsayalım.

• Genişlik: 1 Metretül

• Ürün Yoğunluğu: 83,33 Adet / Metretül

• Toplam İhtiyaç: 83,33 $\approx$ 84 Adet

Eğer uygulama alanınız metrekare (m²) bazlı ise, standart bir dizilimde 1 m² alan için yaklaşık 400 ila 500 adet uyarıcı nokta (malzeme çapına göre değişir) gerekmektedir.

Malzeme Seçimine Göre Hesaplama Farklılıkları

Hissedilebilir yüzeyin tipi, hesaplama yöntemini doğrudan etkiler:

• Tekli Birimler (Stud/Strip): Yukarıda belirttiğimiz “adet” bazlı hesaplama yapılır. Bu yöntem daha estetik durur ve zeminle bütünleşir.

• Plaka Tipi Ürünler (30×30 cm veya 40×40 cm): Eğer plakalı ürün kullanıyorsanız, toplam metrajı plaka ölçüsüne bölmeniz yeterlidir. Örneğin; 12 metrelik bir hat için 30 cm’lik plakalardan 40 adet gerekir.

Metraj Hesabı Yaparken Dikkat Edilmesi Gereken 3 Kritik Nokta

1. Dönüş ve Kesişim Noktaları: Dönüşlerde kılavuz izler kesiştiği için metrajda küçük değişimler olabilir. Her dönüş noktası için %5’lik bir “fire/yedek” payı bırakmak uygulama esnasında işinizi kolaylaştırır.

2. Yönetmelik Genişliği: Belediye veya Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı denetimlerine tabi bir proje ise, kılavuz hattın genişliğinin (örneğin 40 cm) şartnameye uygun olduğundan emin olun. Genişlik arttıkça birim metreye düşen adet sayısı katlanarak artacaktır.

3. Zemin Fireleri: Uygulama yapılacak zemindeki derz aralıkları veya engeller (sütunlar, sabit mobilyalar) nedeniyle bazı parçaların kesilmesi gerekebilir.

Ürün Kodu	Fonksiyon	Birim	1 Metretül İçin Gereken
Rds01P / Rds03P	Kılavuz İz	Adet	13,33
Rds02P / Rds04P	Uyarıcı Yüzey	Adet	83,33
Rds01PM / Rds01M	Metal Kılavuz	Adet	13,33
Rds02PM / Rds02M	Metal Uyarıcı	Adet	83,33