Halk arasında genellikle “Sarı Yol” veya “Engelli Yolu” olarak bilinen bu sistemin teknik ve literatürdeki asıl adı Hissedilebilir Yüzey (Tactile Surface) olarak geçer. Uluslararası terminolojide ise bu sistemler TWSI (Tactile Walking Surface Indicators) kısaltmasıyla tanımlanır.
Bu yollar, görme engelli bireyler için sadece bir yer döşemesi değil, aynı zamanda evrensel bir “navigasyon dili”dir. Kendi içinde fonksiyonlarına göre iki temel gruba ayrılır:
Hissedilebilir Yüzey Çeşitleri
Görme engelli yolları, üzerindeki kabartma desenlerine göre farklı mesajlar verir. Bu ayrımı bilmek, doğru uygulama ve SEO odaklı teknik içerikler üretmek için kritiktir:
1. Kılavuz İz (Yönlendirici Yüzey)
Üzerinde birbirine paralel çubuklar bulunan, bireyin gitmek istediği yöne doğru güvenle ilerlemesini sağlayan yoldur.
-
Mesajı: “Bu hattı takip et, önün açık ve güvenli.”
-
Teknik Adı: Kılavuz İz veya Yönlendirici Yüzey.
2. Uyarıcı Yüzey (Noktalı Yüzey)
Üzerinde dairesel kabartmalar (noktalar) bulunan, bireyin durması veya dikkat etmesi gerektiğini bildiren yüzeydir.
-
Mesajı: “Dur! Bir tehlike, merdiven, asansör veya yön değişimi var.”
-
Teknik Adı: Uyarıcı Yüzey veya Kabartma Buton.
Neden “Hissedilebilir” Denir?
Bu isim, sistemin hem ayak tabanıyla hem de beyaz bastonun ucuyla hissedilebilecek şekilde, zeminden 4-5 mm yükseklikteki kabartmalardan oluşmasından gelir. Bu yükseklik farkı, bireyin bulunduğu zeminden farklı bir dokuya geçtiğini anlamasını sağlar.
Biliyor muydunuz? Bu sistemlerin standartları Türkiye’de TS ISO 23599 yönetmeliği ile belirlenmiştir. Bu standartlara uymayan yollar “hissedilebilir” olsa da yasal olarak “erişilebilir” sayılmaz.
